Muhaberat demek Suriye demek

PKK eylemlerini yönlendiren güç yine ve yeniden Muhaberat olabilir mi? Geçmişteki teşriki mesai malum. Eylemlerdeki artışın zamanlaması da manidar.

PKK eylemlerinin pek görülmemiş boyutlara tırmanması nicedir sözü edilmeyen bir örgütü yeniden Türkiye’nin gündemine sokuverdi: Muhaberat.

Muhaberat ile PKK arasında yakın geçmişe kadar sürdürülen teşriki mesai malum. PKK eylemlerindeki artışın, Şam’ın Ankara’yı rejim karşıtlarına arka çıkmakla suçladığı günlere denk gelmesi de dikkat çekici.

Arkada iz bırakmak gizli servislerin sıkça kullandığı bir yöntem değildir. O yüzden PKK eylemlerinin ardından Muhaberat’ın işaret edilmesi spekulasyondan ibaret. Ancak kendini Esad rejiminin bekasına adamış Muhaberat’ın bugünlerde Türkiye’nin canının yanmasına pek itiraz etmesi de beklenmez.

Muhaberat Suriye’yi 40 yıldır ayakta tutan, iç ve dış ‘düşmanlar’a karşı koruyup kollayan en önemli güç. Bir başka deyişle Suriye demek Muhaberat demek…

İrili ufaklı 10’dan fazla istihbarat birimi var Suriye’de. Tümü ‘Muhaberat’ olarak biliniyor. Kare as şöyle: Askeri İstihbarat, Siyasi Güvenlik, Genel Güvenlik, Hava Kuvvetleri İstihbarat.

Muhaberat’ın birimleri arasında pratikte sistemli bir koordinasyon yok. Birbirlerinden bağımsız hareket ediyorlar. Faaliyet alanları sık sık kesişiyor. Hesap verdikleri tek merci devlet başkanı.

Başkentten ücra köylere kadar yayılan bir istihbarat ağı var. Teşkilatın Suriye çapında gözaltı ve sorgu amaçlı kullandığı ‘en az’ 27 tesisi bulunuyor. İnsan Hakları İzleme adlı örgütün ifadesiyle ‘işkence takımadaları’ bunlar…

Tipik istihbarat teşkilatlarından belirgin bir farkla ayrılır Muhaberat: 40 yıl boyunca etkinliği gizliliğinden değil, tam tersine açıklığından kaynaklandı. Denir ki çoğu zaman sıradan bir Suriyeli için hal tavır, hatta kılık kıyafetinden karşısındakinin Muhaberat’a çalıştığını anlamak işten bile değildir. İsyanın başlangıcına kadar kim olduklarını, nereye çalıştıklarını gizleme gereği duymuyordu Muhaberat’çılar. Amaç göz açtırmamak, rejime laf söyletmemek, en ufak bir kıpırdanmayı bile önlemek olunca mesaj da netti: Muhaberat her zaman her yerde!

Başta Müslüman Kardeşler olmak üzere iç düşmanlara karşı rejimin selameti ve bekası uğruna elinden geleni ardına koymayan Muhaberat dış düşmanlara karşı devletin yüksek çıkarlarını gözetme görevini de azimle yürüttü. Başlıca iki yöntemle yaptı bunu.

Birincisi, kullanabileceği örgütlere destek sağlayıp liderlerine kucak açtı. Lübnan’ın Bekaa Vadisi’ni bir eğitim kampına çeviren Muhaberat’tı. Kızıl Ordu Fraksiyonu’ndan Hizbullah’a, ASALA’dan İslami Cihad’a, PKK’dan Hamas’a ve Filistin Halk Kurtuluş Cephesi’ne kadar birçok örgüt Muhaberat’tan hüsnü kabul gördü.

Aynı biçimde Çakal Carlos’tan Ahmed Cibril’e, Abdulah Öcalan’dan Ebu Nidal’e kadar nice lider yıllar boyu Şam’da Muhaberat’ın kanatları altında güven içinde yaşadı.

Tüm bu ‘yardım yataklık’ karşılığında Muhaberat bölgenin en etkin teşkilatlarından birine dönüştü. Yıllarca Lübnan, Ürdün ve Filistin’i avcunun içinde tuttu. Irak ve Türkiye’de at koşturdu. Tabii zamanı ve yeri geldiğinde bu örgüt ve liderleri bir bir harcamaktan çekinmeyen de Muhaberat’tı yine. Bkz. Carlos ve Öcalan’ın akıbeti…

Muhaberat’ın ikinci yöntemi, siyasi müdahaleden suikasta kadar uzanan bir çeşitlilik gösterir. Filistin’de liderlik mücadelesi, Lübnan’da hükümet kurma çabaları Muhaberat’ın dahli olmadan yürümedi hiçbir zaman.

Teşkilata atfedilen eylemler ise 1983’te Beyrut’ta 241 Amerikalı deniz piyadesinin öldürüldüğü bombalı saldırıdan 2005’te yine Beyrut’ta Başbakan Refik Hariri’nin hayatına mal olan suikasta kadar uzanıyor.

Muhaberat tarihinde Lübnan’ın ayrı bir yeri var. Teşkilat Suriye ordusunun gölgesinde 2005 yılına kadar at koşturdu; Hizbullah’ı Hizbullah yapan da Muhaberat’tı yine.

Ancak Muhaberat, kendisine atfedilen onca eylem ve komplodan sıyrılmayı bildi. Teikilat işi olduğu hukuken kanıtlanmış sayılan tek eylem, 1986’da İsrail Havayolları El Al’a ait bir yolcu uçağına bomba koyma girişimiydi.

Hariri suikastı ardından oluşan ortamda Suriye’yi Muhaberat da kurtaramadı. Günün sonunda Suriye Lübnan’dan çekilmek zorunda kaldı. Bir buçuk yıl önce başlayan isyan hareketi de aslında her şeyden önce bir Muhaberat zaafıydı. Çünkü teşkilat onca güç ve etkinliğine karşın asli görevini yerine getirememişti. Bundan sonrası rejim kadar Muhaberat için de bir ölüm kalım savaşı.

Beşar’ın dört atlısı

General Refik Şahada (Askeri İstihbarat): Acımasızlığı ve devlet başkanı nezdinde itibarıyla nam salmış bir teşkilatın başında. Stratejik ve taktik istihbarat kadar, devlet başkanının can güvenliği ve ordunun denetimi de Şahada’nın görevleri arasında.

General Cemil Hasan (Hava Kuvvetleri İstihbarat): Teşkilatı küçük ama kimilerince Suriye istihbarat teşkilatının en seçkin birimi. İtibarı bizzat Hafız Esad tarafından kurulmasından. İslamcı muhalefetin bastırılmasından sorumlu. Yurtdışında gizli operasyonlar da yürütüyor.

Muhammed Dib Zeytun (Genel Güvenlik): En güçlü sivil istihbarat teşkilatının başı. Rejim karşıtı hareket ve grupların denetiminden ve örgütlü suçlarla mücadeleden sorumlu. Teşkilatın üç dalı var: İç güvenlik, dış güvenlik ve Filistin. Polis ve sınır birlikleri Genel Güvenlik’e bağlı. Baas Partisi ve bürokrasinin denetimi de Zeytun’dan soruluyor.

Rüstüm Gazali (Siyasi Güvenlik): 59 yaşında. Hariri öldürüldüğünde (2005) Lübnan’daki Askeri İstihbarat’ın başındaydı. Halen partiler ve basın-yayın başta olmak üzere örgütlü siyasi faaliyetlerin denetiminden sorumlu. 

Hürriyet Pazar, 26 Ağustos 2012

 

Reklamlar

About Erdal Güven

Journalist
Bu yazı Suriye içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s