Kartele altın vuruş

ABD için Usame bin Ladin’in ortadan kaldırılması neyse Meksika için Heriberto Lazcano’nun öldürülmesi de o.

Aslında rutin bir gündü Meksikalı askerler için. Ülkenin ücra bir köşesinde arama yapıyorlardı. Derken kenara çekmesi için el ettikleri bir araç yavaşlayacağı yerde hızlanıp üstlerine doğru ilerledi. Daha ne olduğu anlaşılamadan araçtan el bombaları fırlatıldı. Askerler karşılık verdi. Çok geçmeden araçtaki iki kişi de ölmüştü.

Kimlik tespiti için parmak izleri alındı, fotoğraflar çekildi. Standart prosedüre göre devlete ait bir morga nakledilmesi gereken cesetler her nedense yakınlardaki bir cenaze evine gönderildi…

‘İnfazcı’nın infazı

Olay Pazar günü meydana gelmişti. Kimlik tespiti ise Salı günü tamamlanabildi. Adli tıpçılar gördüklerine inanmakta zorlanıyordu. Şahıslardan birinin parmak izi Heriberto Lazcano’nunkiyle örtüşüyordu. Los Zetas denen uyuşturucu şebekesinin ‘İnfazcı’ lakabıyla nam salmış lideriydi Lazcano. Ülke çapında arananlar listesinin en başındaki isimdi.

Tam tekila kadehleri kaldırılıp müjde tüm ülkeye duyurulacaktı ki, televizyonlar bir son dakika haberi geçmeye başladı. Ağır silahlarla donanmış maskeli bir grup dün gece ülkenin ücra bir köşesinde bir cenaze evini basarak içerdeki cesetlerden ikisini alıp götürmüştü! ‘İnfazcı’ öldürülmüştü ama ele geçirilememişti…

Cesedinin kaçırılması bir yana, Amerikan yönetimi için Usame bin Ladin’in ortadan kaldırılması neyse Meksika hükümeti için Lazcano’nun öldürülmesi de o.

40 milyar dolarlık rant

Meksika başta ABD olmak üzere tüm dünyanın önde gelen marihuana ve metamfetamin tedarikçilerinden. Aynı zamanda yine ABD istikametindeki ‘yoğun akıcı’ kokain ve eroin trafiğinin anayollarından biri de Meksika’dan geçiyor.

Dünyanın ‘1 numaralı uyuşturucu tüketicisi’ ABD’ye coğrafi yakınlık Meksika’yı ister istemez ‘uyuşturucuya bağımlı’ kılıyor. ABD adalet bakanlığına göre Meksika kartelleri 1000’e yakın ABD şehrinde iş yapıyor. Meksikalıların deyişiyle, ‘Zavallı memleket, ABD’ye ne kadar yakınsa, Tanrı’ya o kadar uzak.’

Meksikalılar eskiden daha ziyade nakliyat işindeydi. Kolombiyalılar için çalışıyorlardı. Ancak özellikle Medellin ve Cali kartellerinin 1990’lı yıllarda geriletilmesinin ardından meydan neredeyse tamamen Meksika kartellerine kaldı. Ülkedeki uyuşturucu rantı yılda 40 milyar dolara varıyor. Meksika’da bir 2 bin dolara mal edilen 1 kilo kokain ABD’de 120 bin dolara kadar alıcı bulabiliyor. Üretim alanları ve sevkıyat güzergâhlarının denetimi hangi şebekenin güç de ona geçiyor.

Bu ranttan en fazla payı kapabilmek uğruna karteller hem devletle birbiriyle hem de kendi içlerinde kıyasıya bir mücadele yürütüyor. Son altı yılda ölü sayısı 50 bini geçti. Bir başka ifadeyle, 35 dakikada bir ölüm haberi demek bu. Kayıp sayısı 5 bin. Yetim kalan çoçuk sayısı ise hesaplanamıyor.

Meksika’da uyuşturucu ticareti yedi kartelin elinde. ‘Üç büyükler’ ise Zetas, Körfez ve Sinaloa.

Zetas

Geçen Pazar günü lideri Lazcano’yu yitiren şebeke hâlihazırda Meksika’nın en yaygın karteli. Lazcano’nun öncülüğünde1990’larda ordudan ayrılan özel kuvvetler subaylarınca kuruldu. İlk başlarda Körfez adlı kartelin ‘İnfazcı’sı olarak faaliyet gösteren Lazcano zaman içinde 10 bin kişilik bir ‘özel ordu’ oluşturunca 2010’da önce ‘bağımsızlık’, sonra da eski işverenine savaş ilan etti. Bu kopuş, uyuşturucu bağlantılı şiddet olaylarından yüzde 193’e varan bir artışa yol açtı. Körfez ve Sinaloa’yla rekabet içindeki Zetas, son dönemde daha küçük çaptaki Tijuana, Juarez ve Beltran Levya kartelleriyle ittifak halinde.

Sinaloa

Yalnızca Meksika’nın değil tüm dünyanın en güçlü suç şebekelerinden. ‘Kapsama alanı’ Avustralya’ya kadar uzanıyor. Meksika’ın en verimli afyon ve marihuana bölgeleri Sinaloa, Durango ve Chihuahua’dan oluşan ‘Altın Üçgen’in hâkimi. 1960’larda kurulan şebeke ABD’ye uyuşturucu sevkiyatında ilk kez uçak kullanarak Meksika’ya ‘çağ atlattı.’ Meksika dışında 47 ülkede faaliyet gösteriyorlar. Lideri Joaquin Guzman sekiz yıl hapis yattıktan sonra 2001’de firar etmeyi başardı. ‘El Chapo’ ya da ‘Shorty’ olarak da anılan Guzman şebekesini bilinmeyen bir yerden yönetiyor. ABD’ye göre dünyanın en etkili uyuşturucu kaçakçısı o. Serveti 1 milyar dolar. Yangın söndürme cihazı içinde kokain sevkıyatının fikir babası. Körfez ve Familia ile ittifak içinde.

Körfez

En eski şebeke. 1930’larda ABD’ye içki sokarak işe başladı. Kurucusu ‘Baba’ lakaplı Juan Guerra. 1970’lerde liderliği üstlenen Guerra’nın yeğeni Juan Garcia Abrego 1996’da yakayı ele verip ABD’ye gönderildi. Kısa süreli bir iç çekişmenin ardından Abrego’nun yerine geçen Osiel Cardenas, ilk iş olarak en önemli rakip şebeke Sinaloa’ya karşı Los Zetas’ı istihdam etti. Cardenas 2004’te tutuklanınca, bu zaafı değerlendirmek isteyen Sinaloa, Körfez’in kalesi Nuevo Laredo’yu ele geçirmek için silaha sarıldı. Binlerce ölümle sonuçlanan çatışma Körfez galip geldi. Son lider Jorge Eduardo Sanchez, namı diğer El Coss, geçen ay yakalandı.

Kartellerin en vahşisi

Zetas Meksika’nın en büyük üç uyuşturucu kartelinden biri. Açık ara en ‘vahşi’si.
Zaten kartel şiddetini vahşet boyutuna taşıyarak nam saldı Lazcano. Şebekenin geniş bir cezalandırma repertuarı var: Kafa ve kol kesmek, diri diri toprağa gömmek, kafa derisi yüzüp futbol topuna dikmek, tüm kapıları kilitleyip binaları ateşe vermek, asit varilinde boğmak…

Zetas, bu sicilinin de etkisiyle son iki yıl içinde Texas’tan Kolombiya’ya kadar uzanan bir bölgede hâkimiyeti ele geçirdi. Şebeke 10 bin kişilik silahlı gücüyle öylesine palazlandı ki üç rakip kartel (Körfez, La Familia ve Sinaola) ‘federasyon’ çatısı altında güç birliğine gitmek zorunda kaldı.

Lazcano’nun öldürülmesi Zetas’ın sonu anlamına gelmiyor elbette. El Kaide de yerli yerinde duruyor sonuçta. Buna karşılık yaygın beklenti Zetas’ın zaman içinde parçalanıp etkisini yitirmesi, kalan üyelerinin de bir başka kartel içinde eriyip gitmesi.

Kaldı Guzman…

Meksika hükümetinin 2009 yılında yayımladığı 37 kişilik arananlar listesinde yer alanların 25’i ya yakalandı ya öldürüldü. Körfez’in lideri Jorge Eduardo Sanchez geçen ay yakayı ele vermişti. Bu ay Lazcano öldürüldü. Böylece üç büyük ‘baba’dan geriye bir tek Sinaloa’nın lideri Joaquin Guzman kaldı.

Şimdi Meksika’da en revaçta bahis, Devlet Başkanı Felipe Calderon’un koltuğu devredeceği 1 Aralık 2012 gününe kadar Guzman’ın da yakalanıp yakalanmayacağı.

Tüm liderler yakalanıp tüm karteller çökertilse bile ortalama günlük kazancın 10 lirayı bulmadığı, milyonlarca insanın işsiz gezdiği bir ülkede uyuşturucu savaşlarının sonunun gelmeyeceğini savunanlar da var. Kartellerin kitabını yazan Meksikalı gazeteci Ioan Grillo da onlardan biri. Argümanı basit: “Gelmez, çünkü insanlar eve ekmek götürmek zorunda. Gelmez, çünkü kendini önemsiz gören, kopuk, kızgın ve beş parasız yüz binlerce insan var.”

Hürriyet Pazar, 14 Ekim 2012

Reklamlar

About Erdal Güven

Journalist
Bu yazı Dünya içinde yayınlandı ve , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s