Bu Patriot’lar bir başka

Sovyet yapımı Scud’lara karşı etkisiz kalan Patriot’ların füzeleri 3 milyar dolarlık bir yatırımla yenilendi. Türkiye’ye gelecek Patriot’lardan NATO’da yalnız ABD, Almanya ve Hollanda’da var.

‘Suriye tehdidi’ne karşı Türkiye’ye Patriot konuşlandırılması artık formalitelere kaldı. Önümüzdeki haftalarda Almanya veya Hollanda’dan, belki de her iki ülkeden getirilecek Patriot’lar, sınır hattı boyunca konuşlandırılacak.

Türkiye Patriot’un yabancısı değil. 1991’deki Körfez Savaşı 2003 yılındaki Irak Savaşı sırasında da Türkiye’ye Patriot yerleştirildi. Her iki savaşta da Patriot’ların kullanılmasına gerek kalmadı. Suudi Arabistan ve İsrail’e konuşlu Patriot’lar ise Irak’ın Sovyet yapımı Scud’larına pek başarılı bir sınav veremedi.

2000’li yıllardan itibaren 3 milyar dolarlık bir yatırımla geliştirilen yeni Patriot’lar ise karadan havaya füze fırlatan en gelişkin kısa ve orta menzilli savunma sistemi olarak kabul ediliyor. Sistem tek başına kullanılabildiği gibi bir ülkenin mevcut gücüne entegre de edilebiliyor.

Ana bileşenleri Raytheon tarafından üretilen Patriot’ların yeni modelinde Lockheed Martin’in güdümlü PAC-3 füzeleri kullanılıyor. Füzenin ‘arayıcı’ modülünü ise Boeing imal ediyor. PAC-3’lü Patriot’lar halihazırda NATO ülkeleri içinde yalnız ABD, Almanya ve Hollanda’da var. NATO dışında Japonya, Tayvan ve Birleşik Arap Emirlikleri de son beş yıl içinde PAC-3’lü modele geçti.

Uçak da vurabiliyor

Önceki modellerde kullanılan füzeler kısa menzilli balistik füzelere karşı etkili; Pac-3’lerin ise seyir füzelerinin yanısıra uçak ve insansız hava araçlarına karşı vurucu gücü de var. PAC-3’ün öncüllerinden bir üstünlüğü de hedefi yakınında patlayarak değil vurarak imha etmesi. Dahası, önceki modellerde bir fırlatıcıya ancak dört füze konabiliyor; PAC-3’lü Patriot’larda bu sayı 16.

Her Patriot bataryası kontrol merkezi, radar, anten, fırlatıcı ve füzeler olmak üzere beş ana parçadan oluşuyor. Radarın menzili 100 km.’yi buluyor, bu mesafeden 3 metrelik bir cismi bile görebiliyor. Radar 80 km. uzaklıktaki bir hedefe kilitlenebiliyor.

Kontrol merkezinde üç operatör, iki radar konsolu, bir de radyo bağlantısı var. Pac-3’lü modelde sistem operatörlere gerek duyulmadan tamamen otomatik olarak da işletilebiliyor. Kontrol merkezi ve radar, fırlatıcıları mikrodalga sinyalleri aracalığıyla 1 km uzaktan idare edebiliyor.

Patriot’lar Pac-3’lere 90 kiloluk savaş başlığı takılabiliyor. Ancak çoğu zaman çarpışma etkisi hedefi yok etmeye yetiyor. Ayrıca PAC-3’lerin ‘arayıcı’ modülleri aracılığıyla ince ayarla hedefi sabitleme özelliği var.

Kolay iş değil

Bir ülkeye Patriot konuşlandırmak öyle sıradan bir iş değil. Her bataryanın 16 fırlatıcıya kadar kapasitesi var ve her fırlatıcı bir damper büyüklüğünde. Kontrol merkezi, radar ve jeneratör de öyle. Ayrıca sistemin başında durması gereken onlarca harekat personeli, teknisyen, destek personeli var. Nitekim Türkiye’ye 200’e yakın Alman askerinin gelmesi söz konusu. Bir bataryayı konuşlanacağı yere nakliye edip operasyonel hale getirmek için 300 araçlık bir konvoy gerekiyor. 2003 yılında Türkiye’ye Patriot’ların konuşlandırılması 10 gün sürmüştü.

Vukuatları da var

1981’de kullanılmaya başlayan Patriot’lar 1991 yılındaki Körfez Savaşı’nda ünlendi. PAC-3’ün öncülü PAC-2’lerin kullanıldığı Amerikan yapımı sistem, Irak’ın Sovyet malı Scud füzelerine karşıp pek parlak bir performans sergileyemedi.

Savaş sırasında bir Scud, Patriot’un gözü önünde Suudi Arabistan’daki bir kışlayı vurup 28 Amerikan ölümüne yol açtı. Sistemin bir yazılım hatası nedeniyle tıkandığı açıklandı. Hata, yarım saniye gecikmeye yol açmıştı ki Scud saniyede 1 km kat ediyordu.

2003’te de Kuveyt’te konuşlu bir Patriot bataryası, Irak uçağı diye Britanya Hava Kuvvetleri’ne ait bir Tornado’yu vurdu, iki pilot hayatını kaybetti.

2000’de ABD ordusu bazı parçalarının eskidiği gerekçesiyle yüzlerce füzeyi yenileriyle değiştirmeye başladığını duyurdu. 2002’den itibaren peyderpey PAC-3’lü modele geçildi.

Sistem nasıl çalışıyor?

1
Radar gökyüzünü aralıksız tarıyor; bir hareket gördüğünde cisimle ilgili her türlü bilgiyi kontrol merkezine iletiyor. Radar aynı anda 100 hedefi takibe alabiliyor ve dokuz PAC-3 füzesini yönlendirebiliyor.

2
Tehdit algılandığında kontrol merkezindeki bilgisayar, atış için en iyi zamanı belirleyip füzeleri taşıyan fırlatıcılara mikrodalga sinyalleriyle gerekli komutu gönderiyor.

3
Komut alındıktan 9 saniye sonra fırlatıcı ateşlemeye hazır hale geliyor. Füze fırlatıldıktan üç dakika sonra ses hızını aşıyor, seyir halinde hazı sesin beş katına kadar çıkabiliyor. İsabeti garantilemek için genellikle hedefe doğru art arda iki füze fırlatılıyor.

4
Füze radarın hedefe doğru ‘çizdiği’ bir elektronik sinyal güzergahına kilitleniyor ve sürekli olarak bulunduğu noktayı radara ve kontrol merkezine iletiyor. Bu bilgiler aracılığıyla radar ve kontrol merkezi füzeyi yönlendirerek hedeften sapmasını önlüyor; ayrıca çarpışmanın tam anı ve yerini belirleyebiliyor.

Patriot’un vurucu gücü PAC-3

Uzunluk: 5,1 m.
Ağırlık: 320 kg.
Çap: 25 cm
Menzil: 20 km
İrtifa: 15 bin m.
Hız: 5 Mach (Sesin yaklaşık beş katı)
Birim fiyatı: 3 milyon dolar

12 ülkede Patriot konuşlu

ABD müttefiki 12 ülkede yaklaşık 200 Patriot füze sistemi var.

ABD
Almanya
Hollanda
Yunanistan
İspanya
İsrail
Tayvan
Kore
Japonya
Birleşik Arap Emirlikleri
Suudi Arabistan
Kuveyt

Hürriyet Pazar, 25 Kasım 2012

Reklamlar

About Erdal Güven

Journalist
Bu yazı Türkiye içinde yayınlandı ve , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s