Akil, akilden üstündür!

Kürt sorununun çözümünde görev üstlenecek ‘akil insanlar’ belli oldu. Bizimkilerin akibeti ne olur bilinmez ama akil insanlardan yararlanma, çatışma çözümlerinde yaygın biçimde başvurulan bir yöntem.

akil

Sürecin çeşitli aşamalarında yer alabiliyor akil insanlar. Rollleri de taraflar arasında gizli arabululucuktan, tarihle yüzleşme komisyonlarının başkanlığına kadar değişiyor.

Yetkinlik ve saygınlık

Temel ölçütler yetkinlik ve saygınlık. Meseleye hakimiyet şart ancak yeterli değil. Gerek toplumun geneli gerekse taraflar nezdinde güvenilirlik de gerekiyor akil insanlığı hakkıyla üstlenip yürütebilmek için.

Bir felsefeci

Mesela Güney Afrika’da apartheid rejiminin sona erdiren sürecin başlatılmasında rol alan felfese profesörü Willie Esterhuyse tam da böyle biriydi. Beyaz seçkinler sınıfına mensuptu ama apartheid rejiminin de esaslı muhaliflerinden biriydi. (Daha 1981’de ‘Aparheid Ölmeli’ isimli bir kitap yazmıştı). Bu yüzden rejim, Afrika Ulusal Kongresi’nin sürgündeki liderliğiyle gizli müzakereler başlama gereği duyduğunda ilk olarak Esterhuyse’nin kapısını çaldı. AUK da Esterhuyse’nin arabuluculuğunu kabul etmekte hiçbir sakınca görmedi (Bkz. ‘Endgame’ isimli film). Esterhuyse resmi görüşmelere geçildikten sonra da ‘akil insan’ sıfatıyla sık sık devreye girdi ve sürecin önünü açan müdahalelerde bulundu.

Bir başpiskopos

Güney Afrika’nın normalleşme sürecinde kritik rol oynayan bir ‘akil insan’ da Başpiskopos Desmond Tutu’ydu. Bir din adamı olarak siyahların ‘ruhani lider’iydi Tutu. Ama, ılımlı kişiliğiyle beyazların da ‘konuşabildiği’ biriydi. Barışçıl çabalarından ötürü Nobel Barış Ödülü de verildi kendisine. Rejim yıkıldıktan sonra kurulan Hakikat ve Kaynaşma Komisyonu’nun başına Tutu’nun getirilmesi kimseyi şaşırtmadı. Tutu’nun idaresindeki komisyon, bir günah çıkarma platformu işlevi görerek Güney Afrika’nın yakın tarihiyle yüzleşmesini sağladı.

Bir psikanalist

Bir başka ‘akil insan’ Kuzey İrlanda barış sürecinin ‘perde arkasındaki kahramanlar’ının başında gelen John Alderdice. Psikanalist uzmanı bir politikacıydı Alderdice. Protestan mezhebindendi ama, Katolikler nezdinde de ciddi bir itibarı vardı. Bu özlelliğiyle Britanya hükümetini IRA’nın siyasi kolu Sinn Fein’i muhatap almaya ikna etmekte fazla zorlanmadı Lord John. Sonrasında hem barışın çerçevesini çizen Hayırlı Cuma Anlaşması’nın mimarları arasında anıldı, hem de IRA’nın silahsızlanma sürecinin denetmenliğini yaptı.

Bizden biri de var

Aslında dünyanın tanınmış ‘akil’ insanlarından biri bizden: Psikiyatri profesörü Vamık Volkan. Birçok çatışma çözümü sürecinde görev aldı Volkan. ‘Kürt açılımı’ günlerinde bir ara Çankaya Köşkü civarlarında görüldü kendisi; Öcalan’ın süreçte yer almaması gerektiğini savunmasıyla dikkat çekti. Belki de bu yüzden yeni süreçte pek yararlanılmadı tecrübesinden. Volkan’ın tecrübelerini paylaştığı ‘Divandaki Düşmanlar’ adlı kitabı mart ayında Alfa Yayınları’ndan çıktı…

Akil laflar:

“Barış, insanların birbirine öldürmeden ters düşebilmesidir…”
John Alderdice

“Terör grupları terörden vazgeçmek istemez. Çünkü kendi iç kimlik duygularını yükselten desteği kaybederler. Aynı şeyi terörist olmayan gruplar için de söyleyebiliriz. Mesela, aşırı milliyetçi bir grup Kürtlerle konuştuğunda aşırı milliyetçi grup kimliğini kaybetmekten korkar (ama) bu süreç yağmur da yağsa, güneş de çıksa devam etmeli.”
Vamık Volkan

“(Barış süreçlerinde) önce bir şok yaşanır. Kaybedenler, direnenler olur. Sonra insanlar derin düşüncelere dalar. Verilen sözlerin tutulup tutulmadığına bakılır. Bir sonraki aşama, hayalkırıklığıyla karışık kızgınlık ve şartlı kabullenmedir. Ardından sosyallleşme, ortama uyum sağlama ve sürece bağlılık gelişir. En son da barış gelir.”
Willie Esterhuyse

“Barış istiyorsanız, düşmanlarınızla konuşacaksınız, dostlarınızla değil…”
“Affetmek yoksa, gelecek de yoktur.”

Desmond Tutu

Reklamlar

About Erdal Güven

Journalist
Bu yazı Dünya içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s