Yargı bağımsız olsa ne fark eder?

Yılların hukukçusu Erdoğan Teziç, “Yargı bağımsız olursa başkanlık sistemi gelse de fark etmez” demiş. Başkanlık sisteminin özü, yargı bağımsızlığından ibaret değil. Dahası, Türkiye’de yargının tek sorunu da ‘bağımlılık’ değil.

Başkanlık sistemi tartışmalarına son katkı Pof. Dr. Erdoğan Teziç’ten geldi. Radikal gazetesindeki söyleşinin 1’nci sayfadaki spotuna göre Teziç, “Yargı bağımsız olursa başkanlık sistemi gelse de fark etmez” demiş.

Yılların hukukçusu Teziç öyle dememiştir diye iç sayfaya dönünce gerçekten de tam öyle demediğini, ama pekala o anlama gelecek laflar ettiğini görüyorsunuz. Tam ifade şöyle: “Halbuki yargının bağımsızlığı sağlansa diğer birçok sorunun çözümü için büyük bir rahatlama olur. O zaman isterseniz parlamenter sistemle yönetilin, ister başkanlıkla. Önemli değil. Çünkü eğer yargı bağımsız ise kuvvetler ayrılığı ve hürriyetler teminat altındadır.”

Teziç’in, başkanlık sisteminin yargı bağımsızlığından ibaret olmadığını bilmemesine imkan yok. Nitekim devamla şöyle diyor: “Şimdi bu tarz (Amerikan tarzı, E.G.) bir denge-fren mekanizmasını getirir, Anayasa  Mahkemesi’ni güçlendirir, seçim barajını kaldırır, Siyasi Partiler Yasası’nı vekil adaylarının belirlenmesine kadar köklü şekilde değiştirirseniz elbette başkanlık sistemi de olabilir.”

Peki AK Parti’nin başkanlık modelinde teklifinde var mı bunlar? Teziç’in de belirttiği gibi ‘maalesef’ yok.

Amerikan tarzı başkanlık sistemi, her şeyden önce yürütme ile yasama arasındaki denge ve denetleme mekanizmalarına dayanır. Yürütme yasamanın, yasama da yürütmenin varlığına, otoritesine ve anayasa tarafından belirlenmiş yetkilerine kast edemez. Yargı hem yerel hem ulusal düzeyde, bu denge ve denetleme mekanizmalarının işleyip işlemediğini hukuken gözetmekle yükümlüdür.

Kaldı ki Türkiye’de yargının tek sorunu bağımlılığı değil. Çok daha önemlisi, son olarak Fazıl Say’a verilen cezadan da anlaşılacağı üzere bir ‘zihniyet sorunu’ var yargının. Dolayısıyla söylenecek söz şu: “O zihniyet değişmedikçe yargı bağımsız da olsa bağımlı da olsa fark etmez.”

Reklamlar

About Erdal Güven

Journalist
Bu yazı Türkiye içinde yayınlandı ve , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s