Arapların İsrail’e ‘pes’ dediği savaş…

BU_ta4RCMAAGfHj yazısı: Bugünden bakıldığında tam 40 yıl önceki Ekim 1973 Savaşı’nı Arap ülkelerinin İsrail’e karşı ortaklaşa giriştikleri son hamle olarak kayda geçirmek mümkün. Kısacası, 1973 Arapların İsrail’e karşı ‘cephe savaşı’ndan umudu kestiği yıldır. Ekim 1973 Savaşı aynı zamanda Ortadoğu’da Arap milliyetçiliğinin gerileyiş, buna karşılık İslamcılığın yükselişi sürecinde bir kilometre taşıdır.

Tam 40 yıl önce bugün hiç beklemediği bir zamanda Mısır ve Suriye’yle -yeniden- savaşın içinde bulmuştu kendisini İsrail.

genel

İsrail, kendi silahıyla vurulmuştu…

Ilımlı Siyonistlerden Amerikalı Nahum Goldman, özyaşamöyküsünde, Araplara karşı 1948’de elde edilen askeri zaferin, İsrail üzerinde bariz bir psikolojik etki bıraktığını yazar: “İcraatın, müzakere ve diplomasiye üstünlüğü ortaya çıkmıştı. Bundan böyle izlenebilecek tek yol olarak görünüyordu. Fiili durumlar yaratarak tarihe yön vermek öyle basit, öyle cazip ve öyle tatminkardı ki o vakitten itibaren Arap dünyasıyla ihtilafında İsrail’in başlıca hareket tarzı oldu.”

Yıllar sonra Mısır ve Suriye başvurmuştu bu harekat tarzına.

Gizli yürütülen görüşmeler sonucunda başta Suudi Arabistan, Irak ve Ürdün olmak üzere diğer Arap ülkelerinden ekonomik ve lojistik destek taahhüdü de alınca harekete geçme vaktinin geldiğine karar verdiler.

Harita

20 gün süren savaş sonucunda Arap cephesinde yara daha derindi.

Ekim 1973 Savaşı hayatını kaybedenleri, yaralananları ve yakınlarını saymazsanız ‘mağlubu’ olmayan savaşlardandı. Üç ülke de ‘zafer’ ilan etti savaşın bitmesiyle.

Bugünden bakıldığında Ekim 1973 Savaşı’nı Arap ülkelerinin aralarındaki tüm ihtilaf ve çıkar uyuşmazlıklarına karşın İsrail’e karşı ortaklaşa giriştikleri son hamle olarak kayda geçirmek mümkün. Kısacası, 1973 Arapların İsrail’e karşı ‘cephe savaşı’ndan umudu kestiği yıldır.

ABD’nin de gözü açıldı: İsrail ne kadar güçlü olursa olsun, kapsamlı bir barış anlaşması imzalanmadıkça Arap ülkeleri her daim Sovyet nüfuzuna açık kalacak, bölge istikrara, İsrail de güvenliğine kavuşamayacaktı.

1973 Ekim Savaşı’nın orta vadeli kazanımlarından biri hiç kuşku yok ki 1979 yılında İsrail ile Mısır arasında varılan barış anlaşmasıydı. Mısır’daki askeri rejim, önemli bir ‘müttefik’ kazanmıştı.

Gilles Kepel’e göre ise 1973 Ekim Savaşı’nın gerçek galipleri petrol ihracatçısı ülkelerdi. Kepel ‘daha derin’ bir sonuca da dikkat çeker:

“Vahhabi-İslamcı akıma her tarafta yayılma ve İslam’ın uluslararası dışavurumunda kuvvetli bir konum elde etme olanağı…”

Böyle bakıldığındı Ekim 1973 Savaşı’nı Ortadoğu’da Arap milliyetçiliğinin gerileyiş, buna karşılık İslamcılığın yükselişi sürecinde bir kilometre taşı olarak nitelemek de mümkün.

Atlas Tarih, Ekim 2013

Reklamlar

About Erdal Güven

Journalist
Bu yazı Tarih içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s